Αρχειοθήκη ιστολογίου

Τετάρτη 12 Μαρτίου 2025

Η ελευθερία έκφρασης στην τέχνη

   Η ελευθερία της τέχνης αποτελεί θεμελιώδη αρχή της δημιουργικής έκφρασης. Κάθε καλλιτέχνης έχει το δικαίωμα να εκφράζεται με τον τρόπο που θεωρεί κατάλληλο, χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς. Η αυτοδιάθεση του δημιουργού είναι αναπόσπαστο στοιχείο αυτής της ελευθερία, καθώς του επιτρέπει να διερευνήσει ιδέες, συναισθήματα και έννοιες με τρόπο προσωπικό και αυθεντικό.

Ωστόσο, η ελευθερία αυτή συχνά έρχεται σε σύγκρουση με κοινωνικούς, ηθικούς και θρησκευτικούς προβληματισμούς. Μπορεί η τέχνη να είναι πλήρως ανεξάρτητη από ηθικούς φραγμούς; Ή μήπως υπάρχουν όρια που η ίδια η κοινωνία ή η συνείδηση του καλλιτέχνη θέτουν; Αυτά τα ερωτήματα απασχολούν διαχρονικά τους στοχαστές και τους ίδιους τους δημιουργούς. Η Αισθητική, ως κλάδος της φιλοσοφίας ασχολείται με το τι θεωρείται ''ωραίο'' και ''άσχημο''. Δεν υπάρχει μία απόλυτη απάντηση, καθώς οι αντιλήψεις για την ομορφιά διαφέρουν ανάλογα με την εποχή, την κουλτούρα και το άτομο.

Ο Πλάτων, συνδέει το ωραίο με το καλό και το αληθινό. Για εκείνον, το αληθινά ωραίο προέρχεται από τον κόσμο των Ιδεών και δεν περιορίζεται σε αισθητικές εντυπώσεις. 

Ο Αριστοτέλης, συνδέει την ομορφιά με την αρμονία, τη συμμετρία και την τάξη. Θεωρεί ότι η τέχνη πρέπει να μιμείται τη φύση, αλλά και να προσφέρει κάθαρση.

Ο Ιμάνουελ Καντ, αναφέρει ότι το ωραίο είναι υποκειμενικό, αλλά διαθέτει μια ''καθολικότητα'' στην εκτίμησή του. Το ωραίο μας συγκινεί χωρίς να έχει πρακτικό όφελος.

Ο Φρίντριχ Χέγκελ, θεωρεί ότι η τέχνη είναι η αισθητή αποκάλυψη της αλήθειας και ότι το ωραίο δεν είναι απλώς μια μορφή, αλλά μια αντανάκλαση της πνευματικότητας.

Ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, υποστήριξε το δικαίωμα της προσωπικής γνώμης, τονίζοντας ότι ελευθερία του λόγου είναι απαραίτητη για την πρόοδο της κοινωνίας.

Ο Ζίλ Ντελέζ, έχει αναπτύξει ιδέες που σχετίζονται με τη διαλεκτική, την τέχνη και τη σύγκρουση αντιθέτων, αλλά από μια πιο ριζοσπαστική και μη παραδοσιακή σκοπιά. Δεν βλέπει τη διαφωνία ως κάτι που πρέπει να επιλυθεί, αλλά ως μια δύναμη δημιουργίας. Υποστηρίζει ότι κάθε άτομο και κάθε δημιουργός έχει δικαίωμα στη δική του σκέψη και έκφραση, χωρίς να πρέπει να προσαρμόζεται σε προκαθορισμένες δομές. Υποστηρίζει ότι ο δημιουργός πρέπει να απελευθερωθεί από τους περιορισμούς που επιβάλλουν παραδοσιακές αντιλήψεις για το τι είναι ωραίο ή σωστό. Η έμφαση δίνεται στην έκφραση της διαφοράς και της πολυπλοκότητας, παρά στην επιδίωξη μιας σταθερής, καθολικής ομορφιάς. Η καινοτομία προκύπτει όταν οι καλλιτέχνες αψηφούν τους καθιερωμένους κανόνες και δημιουργούν έργα που προκαλούν νέες πρωτότυπες, αισθητικές εμπειρίες. Ο Deleuze, εισάγει την ιδέα του ''γίγνεσθαι'' (becoming), δηλαδή τη συνεχή διαδικασία μεταβολής και ανατροπής. Αντί να θεωρεί την τέχνη ως ένα σταθερό αντικείμενο, την βλέπει ως μια διαρκώς εξελισσόμενη διαδικασία, όπου οι αντιθέσεις και οι διαφωνίες οδηγούν σε νέες συνθέσεις και καλλιτεχνικές προσεγγίσεις.

Η τέχνη θα πρέπει να είναι ένα πεδίο απελευθέρωσης, όπου ο δημιουργός να μπορεί να εκφραστεί πέρα από τα στερεότυπα και τους περιορισμούς. Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο προάγει την καινοτομία, αλλά και ανατρέπει τις καθιερωμένες αντιλήψεις για το τι είναι ωραίο και τι τι άσχημο, ενθαρρύνοντας έναν ανοιχτό διάλογο μεταξύ διαφορετικών μορφών και σκέψης.

Το ''άσχημο'' μπορεί να έχει ρόλο στην τέχνη ως στοιχείο που προκαλεί, διεγείρει τον στοχασμό και φέρνει αντιθέσεις που οδηγούν σε νέα καλλιτεχνικά μονοπάτια.

Η τέχνη, η αισθητική και η διαλεκτική είναι αλληλένδετες. Η ελευθερία του δημιουργού είναι ζωτική, αλλά πάντα υπάρχει το ερώτημα της ευθύνης του προς την κοινωνία. Ο διάλογος και η διαφωνία είναι φυσικές εκφάνσεις κάθε ζωντανού πολιτισμού και συμβάλλουν στην εξέλιξή του.

Σάββατο 8 Μαρτίου 2025

Charles de Gaulle (1890 - 1970)

•Τα νεκροταφεία είναι γεμάτα από αναντικατάστατους.

•Επειδή ένας πολιτικός ποτέ δεν πιστεύει αυτά που λέει, εκπλήσσεται όταν οι άλλοι τον πιστεύουν.

•Η πολιτική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να την εμπιστευθούμε στους πολιτικούς.




Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου 2025

Οι κούφιοι άνθρωποι

 Τούτη είναι η πεθαμένη χώρα

Τούτη είναι του κάκτου η χώρα

Εδώ τα πέτρινα ομοιώματα

Υψώνουνται, εδώ που δέχουνται

Την ικεσία του χεριού του πεθαμένου

Κάτω απ' το παίξιμο του άστρου που σβήνει.


Εκείνοι που ταξίδεψαν

Με ίσιες ματιές στου θανάτου την άλλη Βασιλεία

Μας θυμούνται - ά θυμούνται - όχι σα νά 'μαστε

χαμένες

Παράφορες ψυχές, μα μοναχά

Οι κούφιοι άνθρωποι

Οι παραγεμισμένοι άνθρωποι.


Έτσι τελειώνει ο κόσμος

Όχι μ' έναν βρόντο μα μ' έναν λυγμό.


T.S. Elliot, Η Έρημη Χώρα (μετ. Γ. Σεφέρης)

Τετάρτη 8 Ιανουαρίου 2025

Η ελευθερία έκφρασης στην τέχνη

   Η ελευθερία της τέχνης αποτελεί θεμελιώδη αρχή της δημιουργικής έκφρασης. Κάθε καλλιτέχνης έχει το δικαίωμα να εκφράζεται με τον τρόπο πο...