Το πρόσφατο περιστατικό σε δημόσιο νοσοκομείο, με αφορμή την επίσκεψη κυβερνητικού αξιωματούχου για τα εγκαίνια (ημιτελούς;) έργου, δεν αποτελεί απλώς μια «ένταση της στιγμής». Αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα: τη σύγχυση ανάμεσα στη θεσμική αρμοδιότητα και την πολιτική ισχύ.
Η παρουσία ισχυρής αστυνομικής δύναμης σε χώρο δημόσιας υγείας, η λεκτική κλιμάκωση, αλλά κυρίως η δημόσια απαίτηση να συλληφθεί γιατρός, να του περαστούν χειροπέδες και να προσαχθεί ενώπιον του κυβερνητικού αξιωματούχου, συνιστούν σοβαρή θεσμική υπέρβαση. Σε ένα κράτος δικαίου, η στέρηση της ελευθερίας δεν αποτελεί πολιτική εντολή· είναι αυστηρά ρυθμισμένη νομική διαδικασία. Η εκτελεστική εξουσία δεν λειτουργεί ως τιμωρητικός μηχανισμός έναντι της διαφωνίας.
Ακόμη πιο ανησυχητική υπήρξε η διαχείριση της πληροφορίας. Δηλώσεις περί επίθεσης και ύπαρξης αποδεικτικών βίντεο που τελικώς δεν εμφανίστηκαν, ενώ άλλα οπτικοακουστικά τεκμήρια ανέδειξαν διαφορετική εικόνα, εντείνουν την κρίση εμπιστοσύνης. Σε μια δημοκρατία, η πολιτική ευθύνη συνδέεται άρρηκτα με την ακρίβεια του δημόσιου λόγου.
Η επίκληση ότι «το μονοπώλιο στη βία το έχει το κράτος» παραπέμπει στη γνωστή διατύπωση του Max Weber. Όμως το μονοπώλιο αυτό είναι νόμιμο μόνο υπό αυστηρούς θεσμικούς περιορισμούς. Δεν αποτελεί ρητορικό εργαλείο επίδειξης ισχύος απέναντι σε εργαζόμενους που διαμαρτύρονται.
Στη σύγχρονη πολιτική θεωρία έχει επισημανθεί ότι οι δημοκρατίες δεν αποδυναμώνονται απαραίτητα μέσω θεαματικών ρήξεων, αλλά μέσω της σταδιακής μετατόπισης των ορίων. Ο David Runciman έχει μιλήσει για «αργές κρίσεις» των δημοκρατιών, ενώ η Wendy Brown έχει αναλύσει την κανονικοποίηση πρακτικών που αποδυναμώνουν τα δημοκρατικά αντανακλαστικά. Η φθορά δεν έρχεται απότομα· εδραιώνεται μέσα από την επανάληψη.
Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι προσωπικό. Είναι θεσμικό. Κάθε φορά που μια υπέρβαση περνά χωρίς σαφή πολιτική ή θεσμική αποδοκιμασία, το όριο μετακινείται. Και όταν η κοινωνία συνηθίζει τη μετακίνηση αυτή, η δημοκρατική κανονικότητα αλλάζει - όχι με θόρυβο, αλλά με σιωπή.
Η δημοκρατία δεν απειλείται μόνο από τις μεγάλες ρήξεις. Απειλείται και από τη σταδιακή εξοικείωση με την υπέρβαση.
Σύνταγμα της Ελλάδας - Αρθρο 26 - Διάκριση εξουσιών νομοθετικής λειτουργίας
Η νομοθετική λειτουργία, ασκείται από τη Βουλή και το Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η εκτελεστική λειτουργία ασκείται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση. Η δικαστική λειτουργία ασκείται από τα δικαστήρια και οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνομα του Ελληνικού Λαού.
Το Σύνταγμα της Ελλάδας απαγορεύει την προσωρινή κράτηση πολίτη από αστυνομικό όργανο με βάση προσωπική εντολή υπουργού. Σύμφωνα με το άρθρο 14, η σύλληψη ή η φυλάκιση απαιτεί αιτιολογημένο δικαστικό ένταλμα, το οποίο πρέπει να επιδοθεί αμέσως. Αυτό εξασφαλίζει την προστασία της ελευθερίας του πολίτη και αποκλείει την τυχαία ή πολιτική χρήση της δύναμης του κράτους. Η διαδικασία είναι δικαστικά ελεγχόμενη, διασφαλίζοντας την ακεραιότητα του κράτους δικαίου.
