H σύγχυση μεταξύ των δύο όρων είναι πολύ συχνή στη δημοσιογραφική και καθημερινή
γλώσσα, αλλά και στη βιβλιογραφία. Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές έννοιες.
Η φράση «οι τόνοι που αποτελούν τη μελωδία», είναι λανθασμένη. Η οριζόντια διάταξη νοτών
(μελωδία), αποτελείται από μία διαδοχή μεμονωμένων ήχων. Αυτοί οι ήχοι είναι οι φθόγγοι.
Ο τόνος δεν είναι ο ίδιος ο ήχος, αλλά η απόσταση ανάμεσα σε δύο ήχους (ή η τονική βάση
ενός έργου). Συνεπώς, λέγοντας οι τόνοι που αποτελούν τη μελωδία είναι σαν να λέμε οι
αποστάσεις που αποτελούν μια λέξη, αντί για τα γράμματα που αποτελούν μια λέξη.Οι φθόγγοι συνθέτουν τη μελωδία. Η μελωδία κινείται με διαστήματα τόνων και ημιτονίων (ή
και μικρότερων).
Φθόγγος είναι ο μεμονωμένος μουσικός ήχος συγκεκριμένου ύψους. Είναι το δομικό υλικό, το
γράμμα της μουσικής αλφαβήτου. Λέμε οι φθόγγοι ενός τετραχόρδου κλπ. (C, D, A, Bb).
Τόνος είναι το διάστημα (η απόσταση) μεταξύ δύο φθόγγων (C, D) ή το τονικό
σύστημα/κλίμακα/τρόπος, μιας σύνθεσης. Η απόσταση C, D είναι ένας τόνος ή το κομμάτι
είναι σε τόνο (τονικότητα) Μι ελάσσονα.